Κείμενο του Νίκου Κανταρζή
Η Κως δεν μπορεί να συνεχίσει να πορεύεται με μοναδικό σχεδόν πυλώνα ανάπτυξης τον τουρισμό.
Ένα νησί με τόσο μεγάλη ιστορία, εύφορη γη, παραγωγική παράδοση και στρατηγική θέση στο Αιγαίο δεν γίνεται να εξαρτά την επιβίωσή του αποκλειστικά από μια εποχική οικονομική δραστηριότητα, όσο σημαντική κι αν είναι αυτή.
Ο τουρισμός έφερε ανάπτυξη, εισόδημα και θέσεις εργασίας. Όμως δημιούργησε ταυτόχρονα και μια επικίνδυνη μονοκαλλιέργεια. Η τοπική οικονομία έγινε ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις, γεωπολιτικές εξελίξεις, υγειονομικές απειλές και διακυμάνσεις της παγκόσμιας αγοράς. Η εμπειρία της COVID-19 απέδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να «παγώσει» μια οικονομία που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον επισκέπτη.
Την ίδια στιγμή, η Κως εγκατέλειψε σταδιακά τον πρωτογενή της τομέα. Καλλιέργειες μειώθηκαν, παραγωγικές εκτάσεις απαξιώθηκαν, νέοι άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τη γη και την παραγωγή. Ένα νησί που παρήγαγε ποιοτικά αγροτικά προϊόντα, κρασί, λάδι, κηπευτικά και τοπικά αγαθά υψηλής αξίας, σήμερα εισάγει μεγάλο μέρος ακόμη και των βασικών ειδών διατροφής που καταναλώνει καθημερινά.
Και το πιο οξύμωρο: χιλιάδες επισκέπτες έρχονται κάθε χρόνο στην Κω αναζητώντας αυθεντικότητα, αλλά πολλές φορές καταναλώνουν εισαγόμενα προϊόντα χωρίς καμία σύνδεση με την τοπική παραγωγή και την τοπική οικονομία.
Αυτό το μοντέλο δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα.
Η Κως χρειάζεται μια νέα στρατηγική ανάπτυξης με ισορροπία, ανθεκτικότητα και παραγωγική ανασυγκρότηση.
Χρειάζεται:
ουσιαστικά κίνητρα για νέους αγρότες και παραγωγούς,
μείωση του κόστους παραγωγής και ενέργειας,
ενίσχυση της αγροτικής επιχειρηματικότητας και των συνεταιρισμών,
σύνδεση ξενοδοχείων και εστίασης με την τοπική παραγωγή,
επενδύσεις στη μεταποίηση και τυποποίηση τοπικών προϊόντων,
στήριξη της αλιείας και της γαλάζιας οικονομίας,
ανάπτυξη νέων τομέων όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η καινοτομία και η ψηφιακή εργασία.
Η Κως μπορεί να γίνει πρότυπο ενός νέου νησιωτικού μοντέλου: ενός τόπου που δεν θα ζει μόνο “6 μήνες σεζόν”, αλλά θα παράγει, θα εξάγει, θα δημιουργεί και θα προσφέρει προοπτική όλο τον χρόνο.
Γιατί η πραγματική δύναμη ενός τόπου δεν μετριέται μόνο από τον αριθμό των επισκεπτών του. Μετριέται από το πόσο αυτάρκης είναι, πόσο ανθεκτικός παραμένει στις κρίσεις και πόσες ευκαιρίες δίνει στους ανθρώπους του να μείνουν, να δημιουργήσουν και να ονειρευτούν στον τόπο τους.
Η Κως δεν χρειάζεται λιγότερο τουρισμό. Χρειάζεται περισσότερη ισορροπία, περισσότερη παραγωγή και ένα σχέδιο που θα ξαναδώσει αξία στην πραγματική οικονομία του νησιού.
Ευχαριστώ για την φιλοξενία
Νίκος Κανταρζής
Αρχιτέκτων-Αυτοδιοικητικός.
.gif)
