Ε.Ε.: Επίσημα τέλος στις εισαγωγές ρωσικού αερίου από το 2028

Ευρωπαϊκή Ενωση τερματίζει όλες τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία στα τέλη του 2027, με βάση συμφωνία που κλείστηκε στις Βρυξέλλες μεταξύ αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των 27 κρατών-μελών της και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Βάσει του σχεδίου, για βραχυπρόθεσμες συμβάσεις που υπογράφτηκαν πριν από τη 17η Ιουνίου 2025, η απαγόρευση θα ισχύσει από την 25η Απριλίου 2026 για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) και από τη 17η Ιουνίου 2026 για το αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών.

Για μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας ΥΦΑ, η απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, όπως προβλέπει η 19η δέσμη ευρωπαϊκών κυρώσεων στη Ρωσία. Για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις εισαγωγής αερίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών, οι εισαγωγές θα απαγορευθούν από την 30ή Σεπτεμβρίου 2027, με προϋπόθεση την εκπλήρωση των στόχων για τα αποθέματα αερίου, και το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2027.

Μέχρι τον Οκτώβριο, από τη Ρωσία προερχόταν περίπου του 12% των εισαγωγών αερίου στην Ε.Ε. Συγκριτικά, τα κράτη-μέλη εισήγαν περί το 45% του αερίου που κατανάλωναν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η Ουγγαρία, η Γαλλία και το Βέλγιο συγκαταλέγονται στα κράτη-μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό φυσικό αέριο.

Εθνικά σχέδια διαφοροποίησης και κυρώσεις

Ο κανονισμός υποχρεώνει όλα τα κράτη μέλη να υποβάλουν εθνικά σχέδια που περιγράφουν μέτρα για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους με φυσικό αέριο και πιθανές προκλήσεις, με στόχο τον τερματισμό όλων των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στον κανονισμό.

Ταυτόχρονα, η συμφωνία ενισχύει την εποπτεία της Επιτροπής, απαιτώντας από τα κράτη μέλη να ενημερώσουν την Επιτροπή εντός ενός μηνός από την έναρξη ισχύος του κανονισμού εάν έχουν συμβάσεις προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου ή νομικά εμπόδια.

Η ίδια απαίτηση υποβολής εθνικού σχεδίου διαφοροποίησης θα ισχύει για τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο, με σκοπό τη διακοπή αυτών των εισαγωγών. Ο κανονισμός θα συνοδεύεται από δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόθεση υποβολής νομοθετικής πρότασης για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου στην Ε.Ε. το αργότερο έως το τέλος του 2027.

Εισήχθησαν επίσης διατάξεις για «αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με τα μέτρα που ορίζονται στον κανονισμό». Ορίζεται δε, μέγιστο όριο κυρώσεων τόσο για εταιρείες όσο και για ιδιώτες.

Διατηρείται παράλληλα ρήτρα αναστολής, η οποία παρέχει τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής της εφαρμογής του κανονισμού σε περίπτωση αιφνίδιων εξελίξεων που απειλούν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού ενός ή περισσότερων κρατών μελών. 

Χρήση ρωσικών δεσμευμένων πόρων

Στο μεταξύ, τέσσερις πηγές του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς ανέφεραν χθες πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει επίσημη πρόταση εντός της εβδομάδας για τη χρήση ρωσικών δεσμευμένων πόρων ώστε να χρηματοδοτηθεί η Ουκρανία, που αφήνει επίσης ανοικτά τα ενδεχόμενα κοινού δανεισμού της Ε.Ε. από τις διεθνείς χρηματαγορές ή συνδυασμού των δυο επιλογών.

Οι ηγέτες της Ε.Ε. συμφώνησαν τον Οκτώβριο να καλύψουν τις «πιεστικές οικονομικές ανάγκες» της Ουκρανίας την προσεχή διετία, αλλά χωρίς να εγκρίνουν σχέδιο για τη χρήση 140 δισ. ευρώ ρωσικών δεσμευμένων πόρων στην Ευρώπη ώστε να χορηγηθεί δάνειο στο Κίεβο, ιδίως λόγω ανησυχιών για τους νομικούς κινδύνους που ήγειρε το Βέλγιο.

Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών πόρων που έχουν παγώσει στην Ευρώπη βρίσκεται στο βελγικό αποθετήριο αξιογράφων Euroclear.

Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η Ουκρανία θα αποπληρώσει το δάνειο μόνο αν η Ρωσία της προσφέρει επανορθώσεις για τις ζημιές εξαιτίας του πολέμου. Το κείμενο αναμένεται να εγκριθεί σήμερα, κατά τις πηγές του Ρόιτερς.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν σχολίασε την ουσία του κειμένου ερωτηθείς σχετικά από το πρακτορείο, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι οι επίτροποι «θα εξετάσουν επιλογές» για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και αναμένεται «να εγκρίνουν» την πρόταση για αυτό.

Με πληροφορίες από Reuters, ΑΠΕ – ΜΠΕ