Κάλυμνος: Tο βραβευμένο βιβλίο για τον Σταμάτη Κ. Μανούση – Μια εκδήλωση μνήμης και ιστορικής επιστροφής στο Νικηφόρειο

Μέσα σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, απόγευμα, στο Επαρχιακό μέγαρο Καλύμνου, η τιμητική εκδήλωση παρουσίασης και επίδοσης του βιβλίου «Σταμάτης Κ. Μανούσης: Ένα Αφήγημα Ζωής», το οποίο έχει τιμηθεί με Έπαινο από την Ακαδημία Αθηνών.

Η εκδήλωση, την οποία συνδιοργάνωσαν ο Συντονιστής ΠΕ Καλύμνου, Μανώλης Μουσελλής, και ο συγγραφέας του βιβλίου, ψυχίατρος Νίκος Στ. Μανούσης, αποτέλεσε ένα  σημαντικό πνευματικό και ιστορικό γεγονός. Το «παρών» έδωσαν  οι τοπικές αρχές του νησιού, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, του στρατού, καθώς και της υγειονομικής και πνευματικής κοινότητας της Καλύμνου.

Με ιδιαίτερα θερμά και επαινετικά λόγια για την προσωπικότητα, το ήθος και το έργο του Σταμάτη Κ. Μανούση, αλλά και για την αξία του συγγράμματος, μίλησαν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ.κ. Παΐσιος, ο Συντονιστής ΠΕ Καλύμνου κ. Μανώλης Μουσελλής, ο Πρόεδρος του ΔΣ Δημήτριος Μαραγκός και ο εκπρόσωπος του Δημάρχου, Αντιδήμαρχος κ.Ιωάννης Θεοφιλίδης

Ένας αιώνας ιστορίας και ένα ιερό «αντίδωρο»

Η εκδήλωση συνέπεσε με δύο μεγάλα ορόσημα: τη συμπλήρωση 120 και πλέον χρόνων από τη γέννηση του Σταμάτη Κ. Μανούση και 60 χρόνων από την εκδημία του μεγάλου Καλύμνιου επιστήμονα και αγωνιστή Σκεύου Ζερβού (1966).

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο υιός του, ιατρός και συγγραφέας, Νίκος Στ. Μανούσης, εμφανώς συγκινημένος, τόνισε:

«Η Κάλυμνος ήταν ο τόπος που αγκάλιασε τον πατέρα μου στα νεανικά του χρόνια. Ως μαθητής και απόφοιτος του ιστορικού Νικηφορείου Γυμνασίου το 1922, έλαβε εδώ τα πνευματικά και πατριωτικά του φώτα. Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα ιερό αντίδωρο ευγνωμοσύνης στην Κάλυμνο που τον γαλούχησε».

Στην ομιλία αναδείχθηκε η εθνική δράση της ιστορικής Δωδεκανησιακής Νεολαίας Αθηνών κατά την Ιταλοκρατία, υπό την ηγεσία του Προέδρου Σκεύου Ζερβού, του Μιχάλη Παπαμανώλη και του Σταμάτη Μανούση ως Αντιπροέδρου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν τα άγνωστα στοιχεία για το τεράστιο κοινωνικό και αντιστασιακό έργο του Σταμάτη Μανούση στην Αθήνα. Όπως τονίστηκε, διέθεσε την προσωπική του κλινική ως χώρο μυστικών συνεδριάσεων των Δωδεκανησίων αντιστασιακών, την μετέτρεψε σε καταφύγιο δωρεάν περίθαλψης για κάθε άπορο νησιώτη και σπούδασε με δικά του έξοδα δεκάδες φοιτητές. Η προσφορά του συνεχίστηκε και μετά την απελευθέρωση, όταν στις 31 Μαρτίου 1947 επέστρεψε με πολεμικό πλοίο στην Κάλυμνο, διανέμοντας την πρώτη υγειονομική βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού.

Με υποδειγματική ιστορική ειλικρίνεια, ο ομιλητής αναφέρθηκε στην ορκωμοσία του πατέρα του ως Υπουργού Υγιεινής στην Κυβέρνηση Στεφανόπουλου το 1965. Χαρακτήρισε την περίοδο αυτή ως μια προσωπική «σκιά», η οποία όμως σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συσκοτίσει ή να στιγματίσει τη φωτεινή δημοκρατική του διαδρομή, την τιμιότητα και την ακεραιότητά του. Υπήρξε μια πολιτική πράξη αυτοθυσίας, με μοναδικό κίνητρο την προσφορά στην Κω 

Στη σύντομη αυτή θητεία, απάντησε στη σκιά με έργο: μερίμνησε για τις ανώτατες τιμές στον Σκεύο Ζερβό το 1966 εκφωνώντας τον επικήδειο στην Κάλυμνο, αναβάθμισε ριζικά το Νοσοκομείο της Κω μετά την άρνηση της τότε διοίκησης για ανέγερση νέου, πάλεψε για το λιμάνι, θεμελίωσε οικισμό για τη στέγαση 62 οικογενειών παραπηγματούχων και χρηματοδότησε την αποπεράτωση του Διεθνούς Ιπποκρατείου Ιδρύματος [].

Η Κορυφαία Στιγμή της Διπλής Επίδοσης

Η πιο φορτισμένη στιγμή της βραδιάς ήταν η προβολή του ειδικά εμπλουτισμένου, σύντομου ντοκιμαντέρ, το οποίο καθήλωσε τους εκλεκτούς παρευρισκόμενους με σπάνια ιστορικά ντοκουμέντα.

Αμέσως μετά, ο κ. Νίκος Μανούσης κάλεσε στο βήμα την Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, κυρία Πόπη Κουτούζη, η οποία εκπροσώπησε τον κωλυόμενο Λυκειάρχη του ιστορικού σχολείου. Σε μια κίνηση ύψιστου συμβολισμού, της επέδωσε το τιμημένο από την Ακαδημία Αθηνών βιβλίο, μαζί με ένα ανεκτίμητο κειμήλιο: την αυθεντική ιστορική φωτογραφία των αποφοίτων του Νικηφορείου Γυμνασίου του έτους 1922, όπου εικονίζεται ο πατέρας του ως μαθητής []. 104 χρόνια μετά, η ιστορία ολοκλήρωσε τον κύκλο της, επιστρέφοντας ως αιώνια παρακαταθήκη μνήμης για τις επόμενες γενιές.

Η Θεσμική Εκπροσώπηση και οι Έπαινοι

Στην εκδήλωση παρέστησαν και τίμησαν με την παρουσία τους:

Ο Σεβασμιότατος μητροπολίτης Λέρου Καλύμνου Αστυπαλαίας κ.κ. Παΐσιος

• Ο Συντονιστής ΠΕ Καλύμνου, κ. Μανώλης Μουσελλής

• Εκ μέρους του Δημάρχου Ιωάννη Μαστροκούκου, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κυρία Πόπη Κουτούζη, ο Αντιδήμαρχος κ. Ιωάννης Θεοφιλίδης και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Δημήτριος Μαραγκός

• Ο Διοικητής του Γενικού Νοσοκομείου – Κέντρου Υγείας Καλύμνου «Το Βουβάλειο», Υποστράτηγος ε.α. κ. Παντελεήμων Κόγκας

• Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Καλύμνου, κ. Μ. Κουκουβάς

• Ο Πρόεδρος του Αναγνωστηρίου Καλύμνου, κ. Π. Πιζάνιας

• Ο Διοικητής του 5/42 ΣΕ , Συνταγματάρχης κ. Κωνσταντίνος Δημόπουλος

• Ο Ιατρός ουρολόγος κ. Μιχάλης Ολυμπίτης, καθώς  φίλοι της οικογένειας 

Χαιρετιστήρια επιστολή για την εκδήλωση στάλθηκε και από τη Δήμαρχο Λειψών Ευαγγελίστρα Λαουντού

Το συντονισμό της εκδήλωσης είχε η υπάλληλος του Επαρχείου Ζαφειρία Γκουλή

Δείτε video που ετοίμασαν η Μπέττυ Μαΐλλη και ο Μάμας Χαραμαντάς με την ομιλία του Νίκου Μανούση.

Ακολουθούν φωτογραφίες από την επίδοση των βιβλίων από το Νικόλαο Μανούση

Πηγή: kalymnos-news.gr