Ο εμποράκος της Κω των αρχών του 19ου αιώνα και η Οδύσσεια του Ομήρου. Γράφει ο Βασίλης Χατζηβασιλείου

Κοινωνια Πέμπτη, 10η Ιουνίου 2021
0650994e4f699890ec5b3b2f3e2feacf.jpg

Σελίδες τοπικής ιστορίας

Ο ΕΜΠΟΡΑΚΟΣ ΤΗΣ ΚΩ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ.

Ο Άγγλος ταξιδιώτης και διδάκτορας του Cambridge Edward Daniel Clarke υπήρξε ένας από το πλήθος των ξένων επισκεπτών της Κω στις αρχές του 19ου αιώνα, ο οποίος μας ξάφνιασε με τις περιγραφές του. Προτού ακόμη να έλθει στην Ελλάδα το 1801, διέσχισε την Ευρώπη, από την υπερβόρεια Λαπωνία ως το Κάϊρο, διαμέσου των ρωσικών στεπών και της Μικράς Ασίας. Επισκεπτόμενος την τουρκοκρατούμενη Κω είδε τον περίφημο πλάτανό της, που τα κλωνάρια του στηρίζονταν σε κολόνες από μάρμαρο ή από γρανίτη, έτσι που το δέντρο και η υποστύλωσή του είχαν γίνει ένα με το πέρασμα των αιώνων, όπως γράφει. Περιοδεύοντας στο εσωτερικό του νησιού, διαπίστωσε πως οι χελώνες αποτελούσαν περιζήτητο έδεσμα. Οι ναύτες του καραβιού του τις άνοιγαν και αφαιρούσαν τ’ αυγά τους, που όπως έλεγαν, ήταν πεντανόστιμα. Φορτία, μάλιστα, ολόκληρα από χελώνες εφοδίαζαν τη αγορά της Κωνσταντινούπολης.

Στο ταξίδι του στο νησί θέλησε να μελετήσει τη ζωή των κατοίκων, τη σχέση τους με το αρχαιοελληνικό παρελθόν τους και τη φυσική κατάσταση του τόπου. Ψάχνοντας να βρει παλαιά ελληνικά χειρόγραφα, πληροφορήθηκε από τον Γάλλο πρόξενο - ήταν, άλλωστε, γνωστή από τον προηγούμενο αιώνα η ύπαρξη στην Κω προξένων ή υποπροξένων της Γαλλίας, Ρωσίας, Αγγλίας και άλλων Ευρωπαϊκών χωρών - ότι ένας εμποράκος του νησιού διέθετε μια συλλογή παλαιών χειρογράφων.

Σπεύδει, λοιπόν, μια και δυο και βρίσκει τον Κώο εμποράκο να διαβάζει τη χειρόγραφη Οδύσσεια του Ομήρου σκυφτός πάνω στη φτωχή πραμάτεια του μαγαζιού του, φορώντας, μάλιστα, και τον κόκκινο σκούφο του. Ο Clarke πήρε στα χέρια το χειρόγραφο της Οδύσσειας και παρατήρησε πως τα περιθώρια ήταν γεμάτα σχόλια. Έτσι συνήθιζαν εκείνα τα χρόνια, όσοι γνώριζαν ανάγνωση και γραφή, να σημειώνουν διάφορα σχόλια στις ελάχιστες ελληνικές φυλλάδες, που κατόρθωναν να αποκτήσουν κρυφά από τα πονηρά βλέμματα του κατακτητή. Ζήτησε τότε ο Άγγλος ταξιδιώτης να του πουλήσει ο εμποράκος κάτι από τη συλλογή του. Και ο εμποράκος αρνήθηκε, λέγοντας πως όσα χειρόγραφα έχει στη συλλογή του καθώς και εκείνο της Οδύσσειας, τα προορίζει για το γιό του που θα σπούδαζε, όπως είπε στον Clarke, στη Σχολή της Πάτμου. Και ο Άγγλος περιηγητής αναρωτήθηκε τότε τι θα μπορούσε να διδαχθεί ο γιος του Κώου εμποράκου στη Σχολή της Πάτμου κι έφυγε λυπημένος. Αγνοούσε προφανώς ότι στην Πατμιάδα Σχολή, που είχε ιδρυθεί από το 1713, δίδασκαν επιφανείς λόγιοι της εποχής μαθήματα, όπως θεολογία, αρχαία ελληνικά, φιλοσοφία, λατινικά, ρητορική κι εκκλησιαστική μουσική. Στη Σχολή αυτή συνέρρεαν νέοι απ’ όλη την Ελλάδα και κυρίως από τα γύρω νησιά, όπου δεν υπήρχαν ακόμη ελληνικά σχολεία ή υπολειτουργούσαν τα υφιστάμενα με τη μέθοδο της αλληλοδιδακτικής», την οποία συναντούμε και στην Κω.

Ο ενδόμυχος πόθος των Κώων, εκείνων που είχαν κάποια οικονομική άνεση, ήταν να στέλνουν τα παιδιά τους για να μορφωθούν πληρέστερα στην Πάτμο και να εγκολπωθούν όσο γίνεται καλύτερα την πατροπαράδοτη ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία, την ιστορία και τη θρησκεία των προγόνων τους τα σκοτεινά εκείνα χρόνια της οθωμανικής σκλαβιάς.

ΒΑΣΙΛΗΣ Σ.ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
paidikoi.jpg
Μέχρι 26 Νοεμβρίου υποβολή αιτήσεων χορήγησης voucher για παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς

Από το Τμήμα Προσχολικής Αγωγής του Δήμου Κω ανακοινώθηκε ότι η υποβολή αιτήσεων για τη χορήγηση voucher σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς ολοκληρώνεται το μεσημέρι της 26ης Νοεμβρίου

stighmiotipo-othonis-2026-11-18-121043.png
Νίκος Στ. Μανούσης: Μια ενδεικτική πενταλογία - Αποσπάσματα απολογισμού, αξιοπρέπειας και τιμής για την Ιπποκρατική Κω

Εν όψει των αρχαιρεσιών στο Διεθνές Ιπποκράτειο Ίδρυμα Κω, ο Νίκος Μανούσης απευθύνεται στην κοινωνία του νησιού, καταθέτοντας πέντε τεκμηριωμένες πτυχές της εικοσαετούς διαδρομής του στο Ίδρυμα

doro-xristougennon-13.jpg
Δώρο Χριστουγέννων ΔΥΠΑ: Οι δικαιούχοι και ο αναμενόμενος χρόνος πληρωμής

Στα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται η καταβολή του Δώρου Χριστουγέννων 2026 στους επιδοτούμενους ανέργους από τη ΔΥΠΑ — Το ποσό εξαρτάται από τη διάρκεια επιδότησης, ενώ η ακριβής ημερομηνία πληρωμής δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επισήμως

deddie-reyma.webp
Προγραμματισμένες διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος την Πέμπτη στην Κω - Δείτε τις περιοχές

Λόγω απαραίτητων τεχνικών εργασιών θα πραγματοποιηθούν διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος την Πέμπτη σε αρκετές περιοχές της Κω, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του ΔΕΔΔΗΕ

15 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ
ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ
ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΣΤΗΝ ΚΩ
21 °C
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 5:02ΠΜ
ΕΦΗΜΕΡΕΥΟΝΤΑ
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή κειμένου ή φωτογραφιών χωρίς άδεια.
Made by Reach Web Agency

Θα λαμβάνετε ειδοποιήσεις για τα σημαντικά νέα της Κω. Ενεργοποιήστε τις για να μαθαίνετε πρώτοι τα σημαντικά νέα της Κω. Τις έχετε μπλοκάρει. Επιτρέψτε τις από τις ρυθμίσεις του browser για το kosnews24.gr. Στο iPhone και το iPad λειτουργούν αφού προσθέσετε το Kosnews24 στην οθόνη Αφετηρίας.

Προσθήκη στην οθόνη Αφετηρίας

Στο iPhone και το iPad οι ειδοποιήσεις λειτουργούν όταν ανοίγετε το Kosnews24 από την οθόνη Αφετηρίας.

  1. Πατήστε το κουμπί «Κοινή χρήση» . Αν δεν το βλέπετε, πατήστε πρώτα τις τρεις τελείες δίπλα στη διεύθυνση.
    Πατήστε το κουμπί «Κοινή χρήση» στη γραμμή διευθύνσεων ή στο μενού του browser.
  2. Κάντε κύλιση προς τα κάτω και πατήστε «Προσθήκη στην οθόνη Αφετηρίας».
  3. Αν εμφανίζεται το «Άνοιγμα ως εφαρμογής Ιστού», αφήστε το ενεργό. Μετά πατήστε «Προσθήκη».
  4. Ανοίξτε το Kosnews24 από την οθόνη Αφετηρίας και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις.

Η σύνδεση αποκαταστάθηκε

Είστε πάλι συνδεδεμένοι

Χωρίς σύνδεση

Ελέγξτε τη σύνδεσή σας