Θύμα «ανάπλασης» η πλατεία Κονίτσης στην Κω

Του Γιωργου Λιαλιου-ΑΡΘΡΟ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. Το άδοξο τέλος μιας μικρής, αλλά «επώνυμης» αρχιτεκτονικής παρέμβασης σε μια πλατεία στην πόλη της Κω ξεσηκώνει τους αρχιτέκτονες της Δωδεκανήσου. Η πλατεία Κονίτσης, που διαμορφώθηκε πριν από 20 χρόνια από καθηγητές της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ και κοσμούνταν από γλυπτό του αρχιτέκτονα και γλύπτη Αλέξανδρου Πατσούρη, «ξηλώθηκε» μέσα σε ένα πρωινό από μπουλντόζες του δήμου, προκειμένου... να αναπλαστεί! Πρόκειται για ακόμα ένα παράδειγμα της κοντόφθαλμης λογικής με την οποία οι κατά τόπους δημοτικοί άρχοντες αντιμετωπίζουν τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική.

Η αποξήλωση ξεκίνησε την 25η Ιανουαρίου. «Ενα πρωί αφαίρεσαν ορισμένα από τα μάρμαρα που βρίσκονταν στις πλευρές του σιντριβανιού. Δεν έδωσα σημασία, υπέθεσα ότι ήθελαν να το επισκευάσουν» διηγείται στην «Κ» η κ. Ιουλία Παπαευτυχίου, αρχιτέκτονας και πρώην προϊσταμένη των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Κω, η οποία κατοικεί δίπλα στην πλατεία. «Ξαφνικά το πρωί της 27ης άκουσα φασαρία. Βγήκα στο μπαλκόνι και τι να δω: δύο μπουλντόζες κατέστρεφαν τη βάση του γλυπτού, το οποίο είχαν δέσει με ιμάντες. Τα έχασα, σοκαρίστηκα. Το μόνο που έκανα ήταν να πάρω τη φωτογραφική μηχανή και να απαθανατίσω τη σκηνή. Μέχρι το μεσημέρι είχαν ξηλώσει τα πάντα».

Τι υπήρχε, λοιπόν, στη μικρή πλατεία Κονίτσης; «Το 1990 μέσα στα πλαίσια ερευνητικού προγράμματος του ΕΜΠ για τις πεζοδρομήσεις και τις αναπλάσεις των κοινόχρηστων χώρων της πόλης της Κω (με υπεύθυνο τον τότε πρόεδρο του τμήματος Εσωτερικής Γλώσσας και Επικοινωνίας της αρχιτεκτονικής σχολής ΕΜΠ καθηγητή Γιάννη Λιάπη) συντάχθηκε πρόταση για την ανάπλαση της πλατείας από τον τότε λέκτορα και τώρα αναπληρωτή καθηγητή του ΕΜΠ κ. Κωνσταντίνο Μωραΐτη και τους συνεργάτες του. Η πρόταση εγκρίθηκε και εφαρμόστηκε το 1991» λέει η κ. Παπαευτυχίου.

«Κεντρικό στοιχείο της ανάπλασης ήταν ένα σιντριβάνι. Στη βόρεια άκρη του τοποθετήθηκε το γλυπτό "Κύματα" του αρχιτέκτονα και γλύπτη Αλέξανδρου Πατσούρη, που ήταν από τους πλέον ταλαντούχους της εποχής μας και "έφυγε" μόλις 43 χρόνων από καρκίνο. Ο εξοπλισμός της πλατείας (καλάθια αχρήστων, φωτιστικά και ποδηλατοστάτες) που ήταν προϊόν λεπτομερούς σχεδιασμού, κατασκευάστηκε με ειδική παραγγελία».

Το περιστατικό προκάλεσε και την παρέμβαση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Δωδεκανήσου. «Η ποιότητα των κοινόχρηστων χώρων διαφυλάσσεται μέσω των αισθητικών και λειτουργικών αρχιτεκτονικών προσεγγίσεων του σχεδιασμού τους. Η πλατεία Κονίτσης της Κω ήταν ένα από τα ελάχιστα δείγματα σύγχρονου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού κοινόχρηστου χώρου στο νησί. Η κακοποίησή του αποτελεί τον καθρέπτη της σημερινής κρίσης που επικρατεί στη χώρα» εκτιμά η πρόεδρος του Συλλόγου, κ. Μαρία Ιωάννου. Επιπλέον εκτός από παράλογη, η καταστροφή ήταν και παράτυπη, καθώς έγινε χωρίς να τηρηθούν οι απαραίτητες διαδικασίες εγκρίσεων από την αρμόδια αρχιτεκτονική επιτροπή (ΕΠΑΕ) και χωρίς να συμφωνήσουν (όπως επιβάλλεται από τη νομοθεσία) οι απόγονοι του γλύπτη. «Δύο ημέρες μετά την καταστροφή της πλατείας, ο Δήμος Κω ανακήρυξε το 2013 έτος ιταλικής δημιουργίας. Η σύγχρονη ελληνική δημιουργία όμως δεν υπάρχει πουθενά» λέει η κ. Παπαευτυχίου.