Κ. Ζαχαρός: Το νερό ανήκει στους δημότες όχι στους ιδιώτες!

Η εισήγηση του Προέδρου της ΔΕΥΑ Δήμου Κω στο Διοικητικό Συμβούλιο

για την απόσυρση του νομοσχεδίου σύστασης Ρ.Α.Α.Ε.Υ. που οδηγεί στην

Ιδιωτικοποίηση των ΔΕΥΑ.

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Οι ΔΕΥΑ και οι τοπικές κοινωνίες σε όλη τη χώρα βρίσκονται ενώπιο μιας πρωτοφανούς κατάστασης που αν νομιμοποιηθεί ακυρώνει την ουσία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επιφέρει τεράστιο κόστος στην κατανάλωση νερού, στις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση, με το νόμο που προωθεί δίχως επί της ουσίας διαβούλευση αφαιρεί ένα σημαντικό πλουτοπαραγωγικό πόρο από τις τοπικές κοινωνίες και τον μεταφέρει σε μια ρυθμιστική αρχή που δεν έχει λόγο ύπαρξης.

Η κυβέρνηση, παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση του νερού, μη λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές ανάγκες.

Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει το πολυνομοσχέδιο είναι ότι οι κρατικές αρμοδιότητες ρύθμισης και ελέγχου όλων των φορέων παροχής της δημόσιας υπηρεσίας ύδρευσης και αποχέτευσης της χώρας αφαιρούνται από το αρμόδιο υπουργείο και ανατίθενται στην ανεξάρτητη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) που μετονομάζεται σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Το ζήτημα που προκύπτει με αυτή τη μεταβολή είναι ότι ο έλεγχος ενός αγαθού κοινής ωφελείας, όπως είναι το νερό, μεταφέρεται σε μια ρυθμιστική αρχή, που δεν έχει νόημα η ύπαρξή της, παρά μόνο εφόσον στοχεύει στην ιδιωτικοποίηση του νερού.

Ρυθμιστικές αρχές δημιουργούνται μόνο όταν υπάρχει ένα μονοπώλιο υπό δημόσιο έλεγχο και παράλληλα δημιουργούνται ιδιωτικές εταιρείες στην ίδια αγορά.

Έτσι, ως αντιστάθμισμα του δημόσιου ελέγχου, δημιουργείται μια ρυθμιστική αρχή που ασκεί έστω ένα στοιχειώδη έλεγχο υπέρ του δημόσιου συμφέροντος, όπως δηλαδή ιδρύθηκε η ΡΑΕ.

Όμως, σε ό,τι αφορά το νερό, ο τομέας παροχής των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης δεν μπορεί να ιδιωτικοποιηθεί, αφού κάτι τέτοιο απαγορεύεται από το Σύνταγμα, όπως ρητά έχει κρίνει με σειρά αποφάσεων η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (1906/2014, 190/2022, 191/2022).

Δηλαδή, η κυβέρνηση με το υπό έγκριση νομοσχέδιο εκχωρεί τη διαχείριση των υπηρεσιών ύδατος σε μια ρυθμιστική αρχή, που κύριο καθήκον της είναι η τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού, ενώ στον τομέα του νερού δεν υπάρχει αγορά για να ρυθμιστεί.

Ουσιαστικά επιβεβαιώνονται με τις προωθούμενες ρυθμίσεις οι υποψίες ότι με την ίδρυση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) σχεδιάζονται παρεμβάσεις που θα οδηγήσουν στην ιδιωτικοποίηση των Δ.Ε.Υ.Α..

Όταν όλοι γνωρίζουν ότι οι ΔΕΥΑ είναι κοινωφελείς και μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις που λειτουργούν με ανταποδοτικότητα και ανήκουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που ορίζει το καθεστώς λειτουργίας τους (ν. 1069/80), αλλά και πρόσφατη νομολογία, όπως η Απόφαση 5/2022 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Η ΡΑΕ, όπως άλλωστε όλες οι ρυθμιστικές αρχές, δεν υπάγεται στην εποπτεία του Δημοσίου, έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες και οι πράξεις της είναι εκτελεστές χωρίς να υπόκεινται σε κανενός είδους έλεγχο νομιμότητας ή σκοπιμότητας από τον αρμόδιο υπουργό.

Εξοργιστικό επίσης γεγονός είναι ότι όπως προβλέπεται στο πολυνομοσχέδιο, η ΡΑΑΕΥ θα επιβαρύνει οικονομικά τις Επιχειρήσεις Υδρευσης και Αποχέτευσης εισπράττοντας ποσοστό επί του ετήσιου κύκλου εργασιών τους και όχι επί των καθαρών κερδών τους. Και αυτό θα συμβαίνει ακόμη κι αν έχουν οικονομικές ζημιές.

Επίσης, με τις διατάξεις που προτείνονται, σχετικά με τις αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ, τη σύνθεση και τη λειτουργία της επέρχεται πλήρης κατάργηση των ουσιαστικών αρμοδιοτήτων των Δ.Σ. των ΔΕΥΑ, καθώς και αρμοδιοτήτων των δημοτικών συμβουλίων που ελέγχουν τις ΔΕΥΑ.

Με αυτό τον τρόπο απαξιώνεται πλήρως η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι τοπικές κοινωνίες χάνουμε μια ουσιαστική πλουτοπαραγωγική πηγή για την τοπική ανάπτυξη. Χαρακτηριστικά σε κανένα άρθρο του σχεδίου νόμου δεν υπάρχει πρόβλεψη συμμετοχής εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Όλες αυτές οι προβλέψεις είναι καταστροφικές για τις ΔΕΥΑ και τις τοπικές κοινωνίες.

Εμείς, ως Δήμος Κω, πιστεύουμε στον σημαντικό κοινωνικό ρόλο των ΔΕΥΑ και στη δυνατότητα τους να στηρίξουν την τοπική ανάπτυξη.

Για αυτό απαιτούμε:

• Απόσυρση του νομοσχεδίου που οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση του νερού.
• Απελευθέρωση των προσλήψεων αφού μιλάμε για επιχείρηση ανταποδοτικού χαρακτήρα, ώστε να καλυφθούν τα μεγάλα κενά σε προσωπικό.
• Δυνατότητα έγκρισης υπερωριών, προϋπόθεση απαραίτητη για την κάλυψη αναγκών ειδικά στην τουριστική περίοδο.
• Χρέωση του ενεργειακού κόστους των ΔΕΥΑ με βιομηχανικό τιμολόγιο .
• Κάλυψη του υπερβάλλοντος ενεργειακού κόστους από την μεγάλη αύξηση των τιμολογίων ρεύματος.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΑ ΔΗΜΟΥ ΚΩ

ΖΑΧΑΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ