Τα έθιμα της Μεγάλης Παρασκευής

Κοινωνια Παρασκευή, 18η Απριλίου 2025
6d64ff4d6030f35e140d96f7850e9f2d.jpg

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η μέρα που γίνεται η κορύφωση του Θείου Δράματος, όπου κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού και γίνεται η σταύρωση του Χριστού το ξημέρωμα τις ίδιας μέρας.

Μέχρι λίγο πριν τις 11:00 το πρωί τελείται η λειτουργία των Μεγάλων Ωρών όπου οι γυναίκες μοιρολογούν και κλαίνε για τον Χριστό ενώ άλλοι προσκυνούν και αποτείνουν φόρο τιμής στον σταυρωθέντα Χριστό. Απ' τα ξημερώματα τις ίδιας μέρας ετοιμάζεται ο επιτάφιος και τελείται ολονυχτία στις περισσότερες εκκλησίες της Ελλάδας. Αρχικά ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες, που περιέχουν ψαλμούς, τροπάρια, Αποστόλους, Ευαγγέλια και Ευχές.

epitafios2

Όλη την ημέρα οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα σε όλη την Ελλάδα και παραδοσιακά απαγορεύεται πάσα εργασία και γίνεται αυστηρότατη νηστεία και απαγορεύεται και η κατάποση του λαδιού. Στη συνέχεια ψάλλεται ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής και γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακολούθως, τοποθετείται στο Ιερό Κουβούκλιο ένα ύφασμα πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Χριστός, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας εκείνη τη μέρα, φτιάχνεται ένα ομοίωμα του Ιούδα το οποίο είτε καίγεται είτε πυροβολείται και εν συνεχεία καίγεται. Επίσης την ίδια μέρα πολλοί πιστοί επισκέπτονται τους τάφους συγγενών και φίλων ή πραγματοποιείται η εκταφή των νεκρών αν έχει περάσει το απαιτούμενο διάστημα.

Το βράδυ ψάλλεται ο όρθρος του Μεγάλου Σαββάτου και η υμνολογία είναι σχετική με την ταφή του Χριστού από τους Ιωσήφ και Νικόδημο και την κάθοδο της ψυχής του στα σκοτεινά βασίλεια του Άδη.

epitafios-thrinos

"Όταν ο Κύριος απέθανε το σώμα Του μπήκε στον τάφο, η δε ψυχή του ενωμένη με την Θεότητά του κατήλθε στον Άδη και αφού τον νίκησε απελευθέρωσε τις ψυχές. Και την τρίτη ημέρα ενώθηκε και πάλι η Ψυχή με το Σώμα και το Σώμα «Ανέστη εκ Νεκρών». Έτσι νικήθηκε ο Άδης και ο θάνατος."

Κατά τη διάρκεια της ακολουθίας ψάλλονται σε τρεις στάσεις (μέρη) τα λεγόμενα Εγκώμια, μικρά τροπάρια πολύ αγαπητά στο λαό, αγνώστου ποιητού. Τα πιο γνωστά:

  • «Η ζωή εν τάφω…»
  • «Άξιον εστί μεγαλύνειν…»
  • «Αι γενεαί πάσαι…»
  • «Ω γλυκύ μου Έαρ…»

Στη συνέχεια γίνεται η Περιφορά του Επιταφίου, εκτός του ναού και στα όρια της Ενορίας.

epitafios1

Έθιμα της Μεγάλης Παρασκευής

Στη Χίο, τη Μεγάλη Παρασκευή που γυρίζουν τον Επιτάφιο, σταματούν στις διασταυρώσεις και μνημονεύουν. Επίσης οι πόρτες των σπιτιών τους μένουν ανοιχτές, για να μπει μέσα η Θεία Χάρη. Οι άνθρωποι πηγαίνουν νωρίτερα και τοποθετούν χώμα στα σημεία που θα σταματήσει ο επιτάφιος. Μόλις τελειώσει η λειτουργία, πηγαίνουν και παίρνουν από εκείνο το χώμα και το σκορπούν στο σπίτι για να χαθούν οι κοριοί.

Στην Κρήτη, τη Μεγάλη Παρασκευή, τρώνε νερόβραστα φαγητά με ξύδι, σαλιγκάρια βραστά, των οποίων το ζουμί μοιάζει με ξύδι. Στο Κατσιδόνι Κρήτης, την ώρα που ο παπάς λέει στην εκκλησία, «εν καλάμω» κάνουν σταυρούς από καλάμι για να διώξουν τους ποντικούς από τα κουκιά. Στην Ανατολική Κρήτη, την ώρα που ο παπάς ψέλνει το πρώτο ευαγγέλιο, της Μεγάλης Παρασκευής, η παπαδιά βαστά αλεύρι και νερό, κάνει προζύμι με τις ευχές του Ευαγγελίου και το προζύμι ανεβαίνει.

Ξεχωριστή σημασία έχει και η συνήθεια των Σερραίων γυναικών, να τοποθετούν στη διάρκεια της περιφοράς του Επιταφίου, πάνω σε τραπέζι μπροστά από το κατώφλι της Εξώπορτας, την εικόνα του Εσταυρωμένου ανάμεσα σε άνθη, αναμμένα κεριά και θυμιάματα. Δίπλα τοποθετούν ένα πιάτο με χλόη φακής, ή κριθαριού, την οποία έχουν φυτέψει για αυτό το σκοπό, κάποια ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής. Το έθιμο συναντάται και σε άλλες περιοχές και θυμίζει τους Κήπους του Αδώνιδος. Στη γιορτή του Αδωνη, οι γυναίκες ντυμένες πένθιμα, τοποθετούσαν επάνω σε νεκροκρέβατο κέρινα ομοιώματα του Αδωνη, γύρω από τα οποία έβαζαν άνθη και τους λεγόμενους "κήπους" δηλαδή γλάστρες όπου είχαν φυτέψει μάραθα ή άλλα φυτά, που γρήγορα μαραίνονται, αλλά και γρήγορα ξανά ανθίζουν. (για να συμβολίζουν, την πρόωρα μαραμένη νεότητα του Αδωνη). Όπως στα κεριά της Μεγάλης Πέμπτης, έτσι και στα λουλούδια του Επιταφίου, (Χριστολούλουδα, Σταυρολούλουδα) αποδίδεται μεγάλη θαυματουργός Δύναμη. Σε πολλούς μάλιστα τόπους, η διανομή τους γίνεται από τον ίδιο τον ιερέα. Ορισμένες φορές, εντελώς άτοπα στη θρησκευτική αντίληψη, μπαίνει και το μαγικό στοιχείο. Τα λουλούδια δηλαδή του Χριστού, για να έχουν δραστικότερη ενέργεια πρέπει να τα κλέψουν !!

Στην Ίο την Μ. Παρασκευή κατά την περιφορά των δύο επιταφίων των Ενοριών του νησιού, τα Εγκώμια ψέλνονται από χορωδίες γυναικών και κοριτσιών ενώ μετά την αποκαθήλωση οι νέοι του νησιού παίζουν ένα παιχνίδι με μικρές σιδερένιες κόκκινες και πράσινες μπάλες χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Το παιχνίδι μοιάζει με το γαλλικό πατάνγκ.

paidorama.com

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
stighmiotipo-othonis-2026-10-13-120558.png
80 ΑΔΤΕ: Εορτασμός Διεθνούς Ημέρας Διατροφής

Η 80 ΑΔΤΕ διοργανώνει εκδήλωση στο Πυλί στο πλαίσιο εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Διατροφής, με σκοπό την ανάδειξη της διατροφικής, ιστορικής και πολιτισμικής αξίας του άρτου

stighmiotipo-othonis-2026-10-13-085355.png
Νικηταράς για το λιμάνι της Κεφάλου: Πότε ξεκινούν οι εργασίες και τι θα γίνει το καλοκαίρι του 2027

Στο χρονοδιάγραμμα των εργασιών για την αποκατάσταση του λιμανιού και του παραλιακού μετώπου της Κεφάλου αναφέρθηκε ο δήμαρχος Κω, Θεοδόσης Νικηταράς, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στην εκπομπή «Face to Face» του Kosnews24.

dimarkheio.jpg
Στη νέα εποχή των ψηφιακών δυνατοτήτων περνάει ο δήμος Ρόδου

Η ανανεωμένη ιστοσελίδα rhodes.gr συνδυάζεται πλέον με την πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης Open Council, σηματοδοτώντας τη μετάβαση του Δήμου Ρόδου στην πλήρη ψηφιακή εξυπηρέτηση των πολιτών

8f9fdf3c5840906a7e0d50630aa4c899-b.jpg
Ξεκίνησαν οι εγγραφές για τα ''Αθλητικά Μονοπάτια'' στη Νίσυρο

Για ακόμη μία χρονιά τα «Αθλητικά Μονοπάτια» επιστρέφουν στη Νίσυρο, δίνοντας τη δυνατότητα σε παιδιά και ενήλικες να συμμετάσχουν σε οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες κατά τη χειμερινή περίοδο

ΑΓΓΕΛΙΕΣ & ADVERTORIALS
Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή κειμένου ή φωτογραφιών χωρίς άδεια.
Made by Reach Web Agency

Θα λαμβάνετε ειδοποιήσεις για τα σημαντικά νέα της Κω. Ενεργοποιήστε τις για να μαθαίνετε πρώτοι τα σημαντικά νέα της Κω. Τις έχετε μπλοκάρει. Επιτρέψτε τις από τις ρυθμίσεις του browser για το kosnews24.gr. Στο iPhone και το iPad λειτουργούν αφού προσθέσετε το Kosnews24 στην οθόνη Αφετηρίας.

Προσθήκη στην οθόνη Αφετηρίας

Στο iPhone και το iPad οι ειδοποιήσεις λειτουργούν όταν ανοίγετε το Kosnews24 από την οθόνη Αφετηρίας.

  1. Πατήστε το κουμπί «Κοινή χρήση» . Αν δεν το βλέπετε, πατήστε πρώτα τις τρεις τελείες δίπλα στη διεύθυνση.
    Πατήστε το κουμπί «Κοινή χρήση» στη γραμμή διευθύνσεων ή στο μενού του browser.
  2. Κάντε κύλιση προς τα κάτω και πατήστε «Προσθήκη στην οθόνη Αφετηρίας».
  3. Αν εμφανίζεται το «Άνοιγμα ως εφαρμογής Ιστού», αφήστε το ενεργό. Μετά πατήστε «Προσθήκη».
  4. Ανοίξτε το Kosnews24 από την οθόνη Αφετηρίας και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις.

Η σύνδεση αποκαταστάθηκε

Είστε πάλι συνδεδεμένοι

Χωρίς σύνδεση

Ελέγξτε τη σύνδεσή σας